Referandumda çalışan ve emekli hakları-3

Bugün memurlara verilen disiplin cezalarından uyarma ve kınama cezasına karşı yargı yolunun açılmasını değerlendireceğiz.

Evet, reform paketinin 13. maddesiyle Anayasa'nın 129. maddesinin üçüncü fıkrasında önemli bir değişiklik yapılıyor. Mevcut düzenleme; "Uyarma ve kınama cezalarıyla ilgili olanlar hariç, disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz" şeklinde. Yani uyarma ve kınama cezası için yargı yoluna başvurunun önü kesilmiş durumda.

Yeni düzenleme ise; "Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz" diyerek, uyarma ve kınama cezaları da dahil, memurlara yönelik bütün disiplin kararlarını yargı denetimine açıyor.

Sicilini bozarım ha!

Esasında Anayasa'nın 125. maddesine baktığımızda "idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık" olduğunu görüyoruz. Ancak bu konuda getirilen birkaç istisnadan birisi de memurlara verilen uyarma ve kınama cezasıdır. Memurlar, bu uygulamanın anlamını çok iyi bilirler. Zira keyfi ceza vermeye meyilli idareciler, memurlar üzerinde uyarma ve kınama cezasını adeta 'demoklesin kılıcı' gibi sallandırarak, yer yer 'Sicilini bozarım ha!' tehdidini savurmaktan da geri durmazlar.

En fazla 'muhalif memurlar' sevinecek

Mevcut düzenleme, yani uyarma ve kınama cezalarına yargı yolunun kapalı olması, aslında en fazla iktidarların işine gelir. Buna göre mevcut iktidar, gözüne kestirdiği ve harcamayı kafaya koyduğu memuru, tamamen idari aşamada, yargı denetimi olmaksızın pek çok özlük hakkından mahrum edebilir. Nitekim 1982 Anayasası'nın uygulanma süreci bunun acı örnekleriyle doludur. Dolayısıyla memurlarla ilgili yapılan bu değişiklik, aslında hükümetin kendi oyun alanını sınırlandırması anlamına geliyor. Bundan en fazla memnun olacaklar, şüphesiz mevcut iktidarla 'doku uyuşmazlığı' yaşayan memurlar olacaktır.

Okur sorularına cevaplar

Soru: Sadettin Bey eşim 2 Temmuz 1998 yılında Emekli Sandığı'nda kamu görevlisi olarak çalışmaya başladı. İşe başlamadan önce 17 Ağustos1996 yılında doğum yaptı. Yani doğumla işe başlama arası 22,5 ay. Bu durumda doğum borçlanması yapabilir mi? İbrahim Taşal

Cevap: Değerli okurum, eşiniz birkaç gün de olsa SSK'lı olarak çalışmış olsaydı, bu doğumu için borçlanma imkânı olabilirdi. Ancak mevcut mevzuatta kısa bir süre de olsa SSK'lı çalışmış olma şartı arandığından, memuriyet öncesi doğumunu borçlanamayacaktır. Eşiniz için tek formül, kısa bir süre aylıksız izne ayrılıp, SSK'lı olarak bir ay çalıştıktan sonra tekrar memuriyete dönmektir. Bu durumda disiplin cezası alabilir ancak 22,5 ayı da borçlanabilir.

Dolandırıldık mı?

Soru: Sadettin Bey, annemin 1980 yılından sigorta kaydı ve 733 gün toplam SSK primi bulunmaktaydı. SGK'daki bir tanıdığımız Bağ-Kur'lulara tanınan toplu yatırıp emekli olma gibi bir hakkın çıkacağını söyledi ve 2006 yılında Ziraat Bankası'na 1000 TL yatırdık. Ardından 22 Temmuz seçimlerinden bir gün sonra toplu yatırma yasasının çıktığını ve yaklaşık 8000-9000 TL'yi aynı hesaba yatırmamızı söyledi. Daha sonra annemi Ankara'dan aradıklarını söylemişler ve ya yaşınızı bekleyeceksiniz ya da parayı geri çekebilirsiniz demişler. Ben bu konuda biraz şüpheciyim ve dolandırılmış olabilme ihtimalimizi düşünüyorum. Bize söylendiği gibi bir yasa var mı? Ayşe Çoban

Cevap: Ayşe Hanım, bahsettiğiniz tarihlere rastlayan borçlanma/prim affı yasaları var. Ancak dolandırılıp dolandırılmadığınızı anlamak için SGK'ya bir dilekçe ile başvurmanız yeterlidir. Size hangi tarihte hangi ödemeleri yaptığınız ve ne zaman emekli olabileceğiniz bildirilecektir.