Başbakan esnafı heyecanlandırdı!

Geçtiğimiz hafta Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK)'nun iftar yemeğine katılan Başbakan Erdoğan, esnafı heyecanlandıran bir müjde verdi. Vergi ve sigorta primi borcu bulunan esnafa ödeme kolaylığı getirilebileceğinin işaretini veren Başbakan, kurmaylarına çalışmanın başlatılması için talimat verdi.

Aslında son küresel mali krizin etkilerinin Türkiye'ye yansımaya başlamasıyla birlikte, geçtiğimiz yıldan beri bir vergi/prim affı talebi iyiden iyiye dillendiriliyordu. Buna karşın Hükümetin ekonomi kurmaylarının affa hiç sıcak bakmadıkları da biliniyordu. Ancak hem Gelir İdaresi'nin hem de SGK'nın biriken vergi ve prim alacakları, durumun esnaf ve işveren için iyi bir noktaya gitmediği sinyallerini veriyor. Nitekim Gelir İdaresi'nin toplam vergi alacağı 82 milyar, SGK'nın prim alacağı ise 56 milyar liraya ulaşmış durumda. (2010/Mayıs itibarıyla) SGK alacaklarının 30 milyar TL'si Bağ-Kur'luların, kalanı işveren borçlarından oluşuyor. Bağ-Kur kesimini esnaf, şirket ortağı, çiftçi ve diğer bağımsız çalışanlar oluşturuyor.

Borçların sonuçları

Vergi ve sigorta borçlarının hem işverenler hem de esnaf açısından bazı sonuçları var. İşverenler için vergi ve prim borcu, kamu ihalelerine girememek, 5 puanlık prim indiriminden ve diğer bazı teşviklerden yararlanamamak ve borcun her gün kartopu gibi katlanması anlamına geliyor. Esnaf içinse yine KOSGEB tarafından sağlanan pek çok imkândan yoksun kalmak ve özellikle de prim borcundan dolayı sağlık yardımlarından mahrumiyet anlamına geliyor. Yine borcun gecikme zammı ve gecikme faiziyle katlanması da cabası.

Af değil ödeme kolaylığı

Öte yandan Başbakan'ın talimatıyla başlayan süreçten, vergi ve prim asıllarını da kapsayan kapsamlı bir af beklemek yanıltıcı olur. Yapılacak olan, en iyi ihtimalle, vergi ve prim aslına dokunmaksızın, gecikme faizi ve gecikme zammının bir kısmının silinerek kalanının uygun vadelerle taksitlendirilmesi olacaktır. Yani borçlunun elinden tutarken, zamanında ödeme yapanı da küstürmeyecek bir formül bulunacaktır.

Okur sorularına cevaplar

Soru: İyi günler Sadettin Bey, ben 1964 doğumlu bir bayanım ve ilk işe giriş tarihim 1998'dir Ayrıca 1983,1987 ve 1994 doğumlu 3 erkek evladım var ve şu an SSK'lı olarak çalışmaktayım. Doğum borçlanmasından yararlanabilir miyim? Lütfiye Tunç

Cevap: Değerli okurum, SGK'nın 1 Temmuz 2010 tarihli tebliği ve bugünlerde yayınlamaya hazırlandığı genelgesi gereği, siz de bu üç doğumdan ikisi için borçlanma yapabilirsiniz. Borçlanma yapmanız halinde 1998 yılındaki başlangıcınız 1994'e çekilir. Başlangıcınız 23 Mayıs'tan önceyse 50, sonraysa 51 yaşınızda emekli olursunuz.

Diyabet hastası olarak erken emekli olur muyum?

Soru: Ben tip 2 diyabet hastasıyım. 1980 sigorta başlangıcım. 5600 gün pirimim var, 46 yaşımda emekli olacağım. Pirimim doldu ve yaşı bekliyorum. Ama şeker rahatsızlığım yüzünden çalışamıyorum. Her ay ortalama şekerim 280'den aşağı düşmüyor. Bu şartlar altında erken emekli veya malulen emekli olabilir miyim? Yaşar Ünlü

Cevap: Yaşar Bey, malulen emekli olabilmeniz için en az %60 iş göremez raporu almanız gerekiyor. Bunun dışında en az %40 oranında rapor alabilirseniz, özürlü sıfatıyla erken emeklilik hakkınız da olur. Yani erken emeklilik ihtimali, alacağınız sağlık kurul raporuna bağlı.