Yeni Ticaret Kanunu'nda şeffaflık ancak nereye kadar!

Yapılan seminer ve tanıtımların bir kısmı şirket yöneticisinin kafasını karıştırıyor. Olayı bazen abartıp sadece hapis cezaları ön plana çıkarılıyor. Bazen de olay basite indirgeniyor. Bu konuda en başarılı eğitim ve seminer çalışmalarını yapan kurumların başında Ankara Yeminli Mali Müşavirler Odası geliyor.
1 Temmuz 2012 sabahı iş dünyası açısından yeni bir dönemin başlangıcı olacak.
Şirketleri kurumsal yönetim ilkelerinin gerektirdiği şeffaflaşma ve dünya standartlarında raporlama gibi kurallara uymaya zorlayan süreç başlayacak. Yönetim kademesinin sorumlulukları, şeffaflık, hesap verilebilirlik, ortağın şirketten borç alma yasağı, tek kişi ile şirket kurma, bir kişilik yönetim kurulu, kurullarda elektronik oy kullanma gibi birçok husus uygulamaya girecek.

İnternet mecburiyeti!

Kanun şeffaflık açısından kapalı şirketleri halka açık olanların seviyesine yükseltiyor. Bu durum beraberinde muhasebe standartları ve denetim zorunluluğunu da beraberinde getiriyor. Şirketlerin finansal durumu, hissedarlara, yatırımcılara ve kredi verenlere doğru ve dürüst şekilde yansıtılacak. Bu amaçla, şirketler internet sitesi oluşturma ve bu sitenin belli bir bölümünü duyurular için ayırmak zorunda. Ancak şu anda faaliyet gösteren birçok şirketin gerek mali durumu gerekse faal olup olmadığı hususu, bunun gerekliliğini tartışılır hale getirdi! Rekabet ortamında birçok şirket kendi gücüne göre internet ortamında site oluşturmakta. Ancak kanunla bunun bir zorunluluk haline getirilmesi ne kadar doğru?
Bu harcamanın maliyetine kim katlanacak!
Bu konuda birçok şirket sahibi teşvik ve destek bekliyor!
İnternet sayfasında neler duyurulacak?
Şirketçe kanunen yapılması gereken ilanlar, belgeler, bilgiler değerleme raporları internet sitesinde yer almak zorunda. (TTK Md. 1524)
- Yönetim kurulu açıklamaları,
- Finansal tablolar, kanunen açıklanması gerekli ara tablolar,
- Özel amaçlarla çıkarılan bilançolar ve diğer finansal tablolar, pay ve menfaat sahipleri bakımından bilinmesi gerekli finansal raporlar,
- Yönetim kurulunun yıllık raporu, kurumsal yönetim ilkelerine ne ölçüde uyulduğuna ilişkin yıllık değerlendirme açıklaması,
- Yönetim kurulu başkan ve üyeleriyle yöneticilere ödenen her türlü paralar, temsil ve seyahat giderleri, tazminatlar, sigortalar ve benzeri ödemeler, denetçi, özel denetçi, işlem denetçisi raporları başta olmak üzere birçok bilgi, rapor ve belge kamuoyu ile paylaşılacak.
Şirket sırları veya mahrem bilgiler kamuoyu ile paylaşılacak.
Türk Ticaret Kanunu'nun bir bölümünde ticari sırlara büyük önem verilirken bir başka bölümünde şeffaflık adına sır ilkesi arka plana atılmış. Örneğin şirketteki görevleri dolayısıyla iş ve işletme sırlarını açıklayanlara 1 yıla kadar hapis ve 300 güne kadar adli para cezası öngörülmüş. Ancak nelerin sır olduğu belli değil. Kaldı ki ticari birçok bilgi internet sitesinde duyurulmak zorunda.
Bahse konu bilgilerin önemli bir kısmı işletmeler tarafından vergi dairesine beyan edilerek bildirilmekte. Vergi Usul Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan Vergi mahremiyeti başlıklı düzenleme ile bu tür bilgiler mahrem niteliğinde. Ancak Yeni Ticaret Kanunu'nda bu bilgiler mahrem ve sır sayılmamış. Bu durumun uygulama da ne kadar sıkıntı oluşturacağı belli. Kısa sürede bu konuda rahatlama sağlayacak düzenleme beklenmekte. Bu çelişki ve olumsuzluk umarız kısa sürede düzeltilir.