Peki şike olayında gerçek kaybedenlerin kimler olduğunu hiç düşündünüz mü?
Şike sürecini tekrar anlatmadan konuya girmenin faydasını görüyorum.
Ancak benzer bir olayın 2006 yılında İtalya'da yaşanmış olduğunu, soruşturma sonucunda Juventus, Milan, Fiorentina, Lazio ve Reggina gibi büyük futbol kulüplerinin şike olaylarına karıştıkları belirlenerek para cezası, bir alt lige düşürülme ve seyircisiz maç oynama gibi çeşitli yaptırımlara maruz kaldıklarını bir kez daha belirtmeden de geçmemek gerekli...
Bu tür olaylarda kulüpler maddi ve manevi birçok değerini de kaybediyor. Maddi kayıplar arasında, Şampiyonlar Ligi'ne katılınamadığı için alınamayan finansal destekler, reklam gelirleri, kesilen doğrudan parasal cezalar, vb. yer almaktadır.
Manevi kayıpların başında ise itibar kaybı gelmektedir.
Biz yukarıdakilerin hepsini bir kenara bırakalım... Asıl futbol kulüplerinin hisse senetlerindeki fiyat düşüşleri ile uğradığı mali kayıplara ve küçük yatırımcının uğradığı zararlara bakalım.
Grafik 1'de 2011 yılı başından bugüne kadar geçen dönem için İMKB 100 endeksinin ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören futbol kulüpleri hisse senetlerinin değişim oranları verilmiştir.
Örnek olarak, Fenerbahçe futbol kulübünün hisse senedinin 3 Mayıs 2011 tarihindeki fiyatı 3 Ocak 2011 fiyatına göre yüzde 84,61 oranında artış göstermiş fakat soruşturma sürecinde fiyatlarda gerileme yaşanmıştır. Öyle ki 1 yıllık dönem için fiyat değişimine baktığımızda bir başka değişle hisse senedinin 3 Ocak 2012 fiyatı, 3 Ocak 2011 fiyatına göre yüzde 28,14 oranında düşüş göstermiştir.
Grafik 1'de görüldüğü üzere, resmi soruşturma öncesi dönemde bazı futbol kulüpleri hisse senetlerinde aşırı değerlenmeler yaşanmış ve ilerleyen süreçte özellikle soruşturmanın başlaması ile fiyatlarda gerilemeler ile karşılaşılmıştır.
Soruşturma başlama tarihi olan 3 Temmuz 2011 itibariyle gözlenen fiyat hareketleri görülmekle beraber, fiyatlardaki düşüşün 2011 yılının ilk yarısına göre daha yumuşak olduğunu söyleyebiliriz.
Öte yandan
soruşturma sonrası fiyat hareketlerini dikkate aldığımızda hisse senedi fiyatlarında ciddi kayıplar olduğunu söyleyebiliriz. Dikkat çeken bir olay ise Galatasaray futbol kulübünün hakkında soruşturma açılmamasına rağmen hisse senetleri fiyatlarında gerçekleşen değer kaybıdır. Öyle ki, Galatasaray hisse senetlerindeki bu durum yatırımcıların beklentilerinin yön değiştirmesi, bir başka değişle beklentilerinin Galatasaray futbol kulübü hakkında da soruşturma açılması yönünde olması ile açıklanabilir.
İtalya'daki resmi soruşturma Mayıs 2006'da başlamış olup, Türkiye'de gerçekleşen soruşturma öncesi fiyat artışı Juventus ve Lazio futbol kulüplerinin hisse senetlerinde de gerçekleşmiştir. Mayıs ayında soruşturmanın resmiyet kazanması ile hisse senedi fiyatlarında sert düşüşler yaşanmıştır. Öte yandan şike soruşturmasında ismi geçmeyen Roma futbol kulübü hisse senetleri diğer kulüplerin hisselerindeki düşüş hareketi ile paralel yönde hareket etmiş fakat sonrasında hisse fiyatlarında büyük oranda artışlar olmuştur.
Görüldüğü üzere hem
Türkiye'de hem İtalya'da soruşturma sürecinde; kulüplerin borsadaki hisse senetleri fiyatlarında çok ciddi düşüşler olmuş, kulüplerin piyasa değerlerinin tarihi dip seviyelerine gelmesine neden olmuştur.
Süreç öncesinde tamamen iyi niyetlerle
(kulüp sevgisi ya da değer artışı beklentisi, temettü) alınan hisse senetleri, yatırımcısına çok ciddi kayıplar vermiştir.
Anlaşılan o ki bu süreç futbolun itibarından küçük yatırımcıya kadar herkese zarar vermiştir.
