SON DAKİKA
haberL haberR
Sadettin ORHAN
17 Eylül 2009 Perşembe
Özürlü emekliler, tekrar çalışabilir mi?
Cevap: Uğur Bey, çok kısa ancak kapsamlı bir soru sormuşsunuz. Sorunuzdan hareketle engellilerin emeklilikte çalışma koşullarını özetleyelim. Öncelikle birbirine karıştırılan bir noktaya açıklık getirelim. Engelli kardeşlerimiz için iki tür emeklilik söz konusu. Bunlardan birisi özürlü sıfatıyla erken emeklilik, diğeri ise malulen emeklik. Malulen emekli olan bir kişi, emekli olduktan sonra malullük aylığını da alarak çalışamaz. Yani çalışmaya başladığında malullük aylığı otomatik olarak kesilir. Dolayısıyla bizim burada izah edeceğimiz emeklilikte çalışma durumu, özürlü sıfatıyla erken emekli olanları kapsamaktadır.

SSK kapsamında çalışanlar

Emekli olduktan sonra bir işyerinde yeniden sigortalı olarak çalışmaya başlayan engelliler, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödemek şartıyla hem emekli aylıklarını hem de çalıştıkları işyerinden ücretlerini alabilirler. Bu durumda engelli emeklinin aylığından herhangi bir kesinti olmayıp, SGDP kesintisi çalıştığı işyerinden aldığı ücretten yapılacaktır. Bu arada şunu da belirtelim ki, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlar için emekli aylığını alarak çalışma imkânı bulunmamaktadır. Örneğin 01.11.2008 tarihinde ilk defa sigortalı olup da 2020'li yıllarda emekli olacak olan bir engelli, emeklilikte yeniden çalışmak isterse aylığı kesilecektir.

Bağ-Kur kapsamında çalışanlar

Öte yandan emekli olan bir engelli, emekliliğinde bir işyeri açar veya şirket ortağı olarak Bağ-Kur kapsamında çalışmaya başlarsa, almakta olduğu emekli aylığından %15 oranında SGDP kesintisi yapılacaktır. Bu %15'lik oran bu sene %13, 2010'da ise %14 olarak uygulanacak. Emekliliğinde Bağ-Kur kapsamında çalışacak engelliler için 1 Ekim 2008 öncesi veya sonrası ayrımı bulunmuyor. Sigortalılık başlangıcı ne zaman olursa olsun, herkes yukarıda ifade ettiğimiz şartlara tabi.

Tarım Bağ-Kur kapsamında çalışanlar

Emekli olduktan sonra tarımsal faaliyette bulunmak isteyen engelliler, emekli aylıklarını aynen alabilecekler ve kendilerinden herhangi bir kesinti yapılmayacak. Yani bir engelli için emeklilikte en cazip çalışma koşulu çiftçilik diyebiliriz. Tabii imkânı olanlar için.

Kamuda çalışanlar

Engelli bir vatandaşımız, nereden emekli olursa olsun, emeklilik sonrasında herhangi bir kamu kuruluşunda çalışmaya başlarsa 5335 Sayılı Kanun'un 30. maddesi gereği emekli aylığı kesilecektir. Bu konuda da 1 Ekim 2008 öncesi ve sonrası için farklılık bulunmamaktadır. Yani emeklilik sonrası kamuda çalışmak isteyenlerin, SGDP ödeyerek emekli aylıklarını da alma imkânları bulunmuyor.

Annem Tarım Bağ-Kur'dan ne zaman emekli olabilir?

Soru: Annem 15.02.1962 doğumludur. İlk işe giriş tarihi Tarım SSK olarak 01.12.2002'dir. Çıkış 31.12.2004'tür. Kazanılan hizmet gün sayısı 375 gündür. Tekrar Bağ-Kur Tarım Sigortalısı olarak işe giriş tarihi 01.04.2005'tir. Halen devam etmektedir. Bugüne kadar hizmeti 4 yıl 5 ay 29 gürdür. En erken hangi kurumdan emekli olabilir? Nasıl bir yol izlemelidir? Tamer Sunar

Cevap: Tamer Bey, anneniz 9000 gün prim ödediği taktirde Bağ-Kur statüsünde tam emekli aylığına hak kazanır. Bu da yaklaşık 2028 yılı sonunda emekli olması anlamına gelir. Öte yandan anneniz 15 yıl (5400 gün) prim gününü doldurursa 60 yaşını tamamlayacağı 15.02.2022 tarihinde yaş haddinden (kısmi) emekliliğe hak kazanır.

3600 günle emekli olabilir miyim?

Soru: Sadettin Bey, doğum tarihim 03.02.1949 ve ilk SSK giriş tarihim 10.10.1998. SSK gün toplamım 3984 gündür. SSK'da kısmi yaşlılık aylığı için aranan 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün ?prim şartlarını yerine getirdiğimde bende emekli olabilir miyim?

En erken emeklilik hakkı kazanma tarihimi hesaplayabilir misiniz? Ayşe Kılıç

Cevap: Ayşe Hanım, yaştan emeklilik için gerekli olan prim günü ve yaş şartlarını yerine getirmişsiniz. Geriye 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlamanız kalmış. Bu süre de 10.10.2013 tarihinde doluyor. Dolayısıyla bu tarihte yaştan emekliliğe hak kazanacaksınız.

Yazıya Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun!

Son Yazıları

Tüm Yazıları
29.7.2015
Bu borçlar için son iki gün
Hatırlanacağı üzere genel seçimlerden hemen önce çıkarılan Torba Kanun’la (6645) çalışma hayatı ve sosyal güvenliğe dair pek çok düzenleme yapılmıştı. Bunlardan bazıları hayata geçti, bazılarından yararlanmak içinse vatandaşın başvurusu gerekiyor. Özellikle iki konu var ki bu haklardan yararlanmak ...
24.7.2015
Örneklerle temmuz emekli zamları
SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarına temmuz ayı zamları yansıtıldı. Zamlı maaşlar bayram öncesi hesaplara yattı. Fakat okurlarımızdan gelen sorulardan, bu konuda kafaların hayli karışık olduğu anlaşılıyor. Dolayısıyla kime ne kadar zam yapıldı, seyyanen zammı kimler aldı, kimler almadı sorularını netle...
22.7.2015
Dershanenin kıdem tazminatı faturası
Eğitim sisteminin ihtiyaçlarından ziyade siyasi hesaplarla yapılan dershane düzenlemesi nihayet Anayasa Mahkemesi’nden döndü. ‘Nihayet’ diyoruz zira Yüksek Mahkeme öğrenciler, aileler ve sektör çalışanları ile milyonlarca insanı ilgilendiren bir konuda hayli gecikmeli karar verdi. Yasayı, AYM’nin ip...
3.7.2015
Vatandaşlık öncesini borçlanamazsınız
Soru: Sadettin Bey, ben 19.10.1970 Makedonya doğumluyum. Makedonya’da 27.09.1986 sigorta başlangıcım ve 17.03.1990 tarihinde çıkışım var. 2005 yılında Türk vatandaşı oldum. Acaba Makedonya’da geçen süreleri Türkiye’de borçlanabilir miyim? Hayrettin S. Cevap: Değerli okurum, yurtdışında geçen süre...
1.7.2015
10 soruda emeklilere temmuz zammı
Seçimden hemen önce çıkarılan torba kanunla, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için temmuz ayından geçerli olmak üzere seyyanen zam verildi. Peki hangi emekli ne kadar zam alacak? Seyyanen zammın yanında rutin artış da yapılacak mı? Emeklilik sonrası çalışanların maaşlarında nasıl bir değişme olacak? Bütün ...
26.6.2015
353 vekile iki yıl şart
7 Haziran genel seçimlerinden sonra milletvekillerinin yemin etmesiyle birlikte yeni Meclis teşekkül etmiş oldu. Toplam 550 vekilden 353’ü ilk defa milletvekili olurken, 197 vekil yeniden seçildi. İlk defa vekil olanlar vekilliğin özlük haklarıyla da ilk defa tanışmış olacaklar. Maaş, ödenek, yolluk...
24.6.2015
2,5 milyon kişi için son hafta
En son açıklanan rakamlara göre 3 milyon 69 bin kişi iş arıyor. İş aramayan veya iş bulmaktan ümidini kesmiş olanlar ise 2 milyon 450 kişi. Yani toplamda işsiz sayımız 5,5 milyon. Bu rakamın yaklaşık 2,5 milyonunu 18-29 yaş arası gençler oluşturuyor. İşsizliğin bu kertede olduğu bir ortamda, elbette...