SON DAKİKA
haberL haberR
« ANA SAYFAYA DÖN
Ana Sayfa » Gündem » İstilacı balıklar, akarsu ve göllerdeki eko sistemi tehdit ediyor (Özel)
04.05.2013 11:53

İstilacı balıklar, akarsu ve göllerdeki eko sistemi tehdit ediyor (Özel)

İstilacı balıklar, akarsu ve göllerdeki eko sistemi tehdit ediyor (Özel)
Paylaş
Tweet
Paylaş
Gönder
Yazdır
A
A
Türkiye’nin iç suları, menşei belli olmayan ve kontrolsüzce salınan balıkların tehdidi altında. Birçok göl ve akarsu, Türkiye faunasına ait olmayan sivrisinek balığı, sudak, İsrail sazanı, gümüş balığı, yeşil sazan, güneş balığı ve çakıl balığı istilası altında. Tatlı suları işgal eden bu türler, bulunduğu ortamdaki organizma ve canlıları yiyerek endemik türlerin yok olmasına sebep oluyor. Balık yumurtası ve larvalarıyla beslenerek biyolojik çeşitlilik açısından da büyük tehdit oluşturuyorlar. Bir kısmı balıklandırma çalışmaları çerçevesinde farkedilmeden baraj ve göllere aşılanan, bir kısmı da rastgele salınan işgalci balıklar, hızlı üreme özelliğine sahip oldukları için iç sularda ciddi bir baskı oluşturuyor. Yabancı ve istilacı balıklar üzerine çalışma yapan Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Hasan Sarı ve Doç. Dr. Ali İlhan’ın verdiği bilgiye göre sudakın Beyşehir Gölü'ne girmesinden sonra endemik tür olan gölcenin nesli tükendi. Aynı şekilde İsrail sazanının yayıldığı birçok gölde doğal denge bozuldu. Eğirdir Gölü'nde son yıllardaki yeşillenme de gümüş balığının organizmaları tahrip etmesinden kaynaklanıyor. Uzmanlara göre meselenin temelinde Türkiye’nin, tatlı sularını balıklandırma politikalarını tam olarak oluşturamaması yatıyor. Yabancı istilacı türlerin, ekonomik olarak balıkçılığa zarar vermeye başlamasıyla tespit edilebildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Sarı, “Türkiye’de balıklandırma kontrolsüz yapılıyor. Kovalarla bir yerden bir yere balık taşınıyor. Her önüne gelen akarsuya, göle balık atıyor. Yeni yapılan göletlere, devletten önce vatandaşlar balık salıyor. Hattâ akvaryumdaki balıklar ölmesin diye suya bırakılıyor. Bütün bunlar, doğal dengeyi bozarak eko sisteme ciddi zarar veriyor.” diyor.

Türkiye’nin iç sularında, 310 balık türü yaşıyor. Bunlardan 110’u endemik (tek bölgeye ait) türlerden oluşuyor. Tatlı su faunasının yüzde 30-35'i endemik. Bu türlerin korunması ve yönetilmesi büyük önem taşıyor. Türkiye’de bulunan 14 havzanın beşinin açık olması, istilacı balık türlerinin iç sulara girmesini kolaylaştırıyor. Hasan Sarı’nın verdiği bilgiye göre dışarıdan Türkiye’ye giren 22 istilacı tür var. Bunların 11’i halen iç sularda yaşıyor, diğerleri ise ya kayboldu ya da kontrol altında.

EN TEHLİKELİSİ SİVRİSİNEK VE GÜMÜŞ BALIKLARI

İstilacı balıkların en tehlikelilerinden Akdeniz sivrisinek balığı, sıtma hastalığıyla mücadele için Fransızlar tarafından Amerika’dan getirilerek Akdeniz’e aşılandı. Daha sonra Türkiye’ye giren bu balık, diğer türlerin yüzgeçlerine saldırarak ölmelerine yol açıyor. Büyük göllerde balıkçılığın geliştirilmesi için getirilen sudak ise yırtıcı bir balık. Özellikle sazanlar için büyük tehdit oluşturan sudak, diğer balıkların üremesine de ciddi zarar veriyor. Türkiye’ye Avrupa’dan geldiği tahmin edilen İsrail sazanı, Trakya bölgesine yerleşmiş durumda. Balıklandırma faaliyetleri çerçevesinde diğer sazanlarla birlikte Trakya’daki göllere aşılanan İsrail sazanı, renginden dolayı kontrolsüzce başka göllere de taşındı. Üreme potansiyeli yüksek olan bu balık, girdiği ortamdaki faunayı tahrip ediyor, birçok türün yok olmasına sebep oluyor. Küçük olduğu için ticari avlanamıyor. Son zamanlarda ortaya çıkan gümüş balığı da İsrail sazanı gibi tatlı sulardaki biyolojik çeşitliliği tehdit ediyor. Ticari amaçlı olarak İznik ve Sapanca göllerine salınan bu balık, daha sonra kontrolsüzce Beyşehir ve Eğirdir göllerine de taşındı. Çekirge sürüsü gibi girdiği ortamdaki canlıları silip süpürerek besin zincirini kırıyor. Son zamanlarda kontrolsüz bir şekilde barajlara da aşılanan gümüş balığı, istilacı türlerin en tehlikelisi olarak gösteriliyor. Bazı göllere otla mücadele için salınan yeşil sazan ise ot yerine balık larvalarıyla besleniyor. Bunun yanında son dönemlerde iki zararlı istilacı tür daha tespit edildi. Balıklandırma çalışmaları çerçevesinde Türkiye’ye girdiği tahmin edilen güneş balığıyla ilgili henüz net bilgi yok. Avrupa’dan girdiği tahmin edilen çakıl balığı ise yüksek metabolizmaya sahip olması sebebiyle diğer türlere zarar veriyor.

‘BALIKLANDIRMADA DA ÇED RAPORU İSTENMESİ LAZIM’

Göl ve akarsulara salınacak balıkların doğal dengeye zararına ilişkin hiçbir çalışma yapılmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Sarı, “Balıklandırmanın rastgele değil, bir ön çalışmayla yapılması lazım. Yapılmadan önce aynı ÇED raporu gibi bir rapor düzenlenmesi lazım.” diye konuşuyor. İç sularda yönetim sıkıntısı olduğuna da dikkat çeken Sarı, “Akarsular ve barajlar Orman ve Su İşleri Bakanlığı'na, göller ise Gıda Tarım ve hayvancılık Bakanlığı'na bağlı. Balıklandırmayı da kendilerine göre yapıyorlar. Bu çalışmaların tek elde toplanması lazım. Sorunun çözümü için göl kiralama yönetimi yapılabilir. Bunun dışında balıklandırmada, yavru balıklar yerine biraz daha büyük balıklar salınabilir.” önerisinde bulunuyor.
« ANA SAYFAYA DÖN
Etiketler:
Yazıya Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun!
Kargodaki gelinlik ihracata darbe vuruyorKargodaki gelinlik ihracata darbe vuruyor
İzmir'de şantaj skandalı: İftira at kocanı cezaevinden çıkaralımİzmir'de şantaj skandalı: İftira at kocanı cezaevinden çıkaralım
İzmir merkezli operasyonda 18 kişi serbest bırakıldıİzmir merkezli operasyonda 18 kişi serbest bırakıldı
İzmir'de belediye otobüsüne molotoflu saldırı görüntülendiİzmir'de belediye otobüsüne molotoflu saldırı görüntülendi
GİZLİ İTTİFAK VAR - Türkiye gündemine bomba gibi düştüGİZLİ İTTİFAK VAR - Türkiye gündemine bomba gibi düştü
VATAN SAĞOLMASIN YETER... - Şehidin kız arkadaşı isyan etti:VATAN SAĞOLMASIN YETER... - Şehidin kız arkadaşı isyan etti:
İPTAL EDİLDİ - Türkiye'nin beklediği ihalede şok gelişme İPTAL EDİLDİ - Türkiye'nin beklediği ihalede şok gelişme
TEHLİKE BÜYÜK VE VAHİM - AKP'ye sert tepki: IŞİD'i işitmedinizTEHLİKE BÜYÜK VE VAHİM - AKP'ye sert tepki: IŞİD'i işitmediniz
BÖLGEDE SICAK SAATLER - Uludere'de askeri konvoya ateş açıldıBÖLGEDE SICAK SAATLER - Uludere'de askeri konvoya ateş açıldı
MECLİS'TE SICAK GELİŞME - 10 dokunulmazlık dosyası gönderildiMECLİS'TE SICAK GELİŞME - 10 dokunulmazlık dosyası gönderildi
ÜLKE KAOSA SÜRÜKLENİYOR - HDP'den flaş çözüm süreci açıklamasıÜLKE KAOSA SÜRÜKLENİYOR - HDP'den flaş çözüm süreci açıklaması
BOMBA AÇIKLAMA - 'İçişleri Bakanı çözüm sürecini bana sordu'BOMBA AÇIKLAMA - 'İçişleri Bakanı çözüm sürecini bana sordu'
İŞTE O ANKET - AKP koalisyon kararını buna göre verecekİŞTE O ANKET - AKP koalisyon kararını buna göre verecek
SON OY ORANI - Bu pazar seçim olsa hangi parti kaç alır?SON OY ORANI - Bu pazar seçim olsa hangi parti kaç alır?
'AL GÜLÜM VER GÜLÜM' - AKP-MHP koalisyonu tıkır tıkır işliyor'AL GÜLÜM VER GÜLÜM' - AKP-MHP koalisyonu tıkır tıkır işliyor
KİMLİKLERİ BELLİ OLDU - Şırnak'tan acı haber: 3 şehit KİMLİKLERİ BELLİ OLDU - Şırnak'tan acı haber: 3 şehit
KAÇACAK OLSAM... - Mahkemede Fuat Avni diyaloguKAÇACAK OLSAM... - Mahkemede Fuat Avni diyalogu
BASKIN DEHŞETİ - Güvenlik kameralarına böyle yansıdıBASKIN DEHŞETİ - Güvenlik kameralarına böyle yansıdı
CHP'YE SESLENİYORUM... - 'Kimse kalkıp kahramanlık yapmasın'CHP'YE SESLENİYORUM... - 'Kimse kalkıp kahramanlık yapmasın'
KORKUTAN GELİŞME - İstanbul için BOMBA uyarı KORKUTAN GELİŞME - İstanbul için BOMBA uyarı
GÜLMEKTEN KIRILACAKSINIZ - Mizah dergilerinde bu haftaGÜLMEKTEN KIRILACAKSINIZ - Mizah dergilerinde bu hafta