SON DAKİKA
haberL haberR

Sadettin ORHAN

11 Ocak 2010 Pazartesi

Ücretsiz izne çıkanlar dikkat!

Özellikle kriz dönemlerinde işverenler, çalışanlarını tamamen işten çıkarmaktansa, bir süreliğine ücretsiz izne çıkarmayı tercih diyorlar. Esasında 4857 Sayılı İş Kanunu'nda bu bahsettiğimiz manada bir ücretsiz izin uygulamasına yer verilmemiş. Yasada iki tür ücretsiz izin düzenlenmiş;

· Yıllık izne çıkan çalışanların, izinlerini başka bir ilde geçirmeleri durumunda 4 güne kadar,

· Doğum yapan kadın çalışana ise yasal doğum izni dışında 6 aya kadar ücretsiz izin verilebiliyor.

Bunların dışında yaygın olarak başvurulan ücretsiz izin uygulaması ise, kanunen emredilmediği gibi yasaklanmamıştır da. Yani çalışanın rızası bulunmak kaydıyla her zaman işveren ücretsiz izin uygulamasına gidebilir.

Ücretsiz izin sürelerinde, çalışanların iş akdi sona ermiş sayılmayıp, askıda kabul edilmektedir. Bu durumun sosyal güvenlik mevzuatı açısından en önemli sonucu, sağlık yardımlarından (30 gün prim ödendikten sonra) ücretsiz izindeyken de yararlanmaya devam edilmesidir. Ancak SGK tarafından yayınlanan 2009/155 sayılı bu genelge ile ücretsiz izindekilerin sağlık yardımları konusunda önemli bir ilke değişikliğine gidildi. Buna göre yukarıda yer verdiğimiz 4 günlük ve 6 aylık ücretsiz izinlerin dışında, işverenler çalışanları ücretsiz izne çıkarırsa, ücretsiz izindeki çalışanlar sağlık primi ödemek zorunda kalacaklar.

Örnek: A şirketi, kriz ortamında üretim ve satışlardaki azalma nedeniyle 20 çalışanını (çalışanların rızasıyla) ücretsiz izne göndermek istemektedir. Bu çalışanların 15 Ocak 2010 tarihi itibarıyla ücretsiz izne çıktıklarını varsayalım. SGK Genelgesi'ne göre bu çalışanlar yasal ücretsiz izinde sayılmadıklarından, ücretsiz izne çıktıkları tarih itibarıyla 10 gün daha sağlık yardımlarını alabilecekler. Eğer bu çalışanların geçmiş bir yılda 90 gün GSS primleri varsa 90 gün daha sağlık yardımı alabilecekler. Ancak 10 gün veya 90+10 günden sonra Genel Sağlık Sigortası primi ödemeleri gerekecek.

Ücretsiz izne çıkarken biraz daha düşünün!

Yukarıda yer verdiğimiz genelge 1 Ocak 2010 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten itibaren ücretsiz izne çıkacak çalışanların biraz daha düşünmelerinde fayda var. Zira söz konusu genelgeye göre ücretsiz izindeki kişiler, hem ücretlerinden mahrum kalırken hem de ceplerinden prim ödemek zorunda kalacaklar. Ödenecek sağlık primi ise SGK tarafından yapılacak gelir testine göre yaklaşık 30 TL ile 175 TL arasında değişecek. Ücretsiz izne gönderilen çalışanların işsizlik ödeneği de alamadıklarını dikkate alırsak, bu primlerin her ay nasıl ödeneceği büyük bir soru işareti.

Hamileler de dikkat!

Yukarıda bahsettiğimiz genelge hükmünün bir de hamile anne adayları için sonucu var. Çalışma hayatında sık görülen uygulama gereği hamile çalışanlara doğumdan önce 8 haftalık yasal izne ilaveten ücretsiz izin verilebiliyor. Genelge, bu izni de yasal ücretsiz izin olarak kabul etmediğinden, ücretsiz izne çıkan anne adayları 1800 TL'yi geçen analık parasından mahrum kalabilirler. Dolayısıyla bundan sonra anne adayı çalışanların da doğumdan önce ücretsiz izne çıkarken iki kere düşünmeleri gerekiyor.

20 yıl çalışıp ikramiye alabilir miyim?

Soru: Sayın Orhan, ben 10.10.1970 doğumluyum. 06.04.1993 tarihinde TSK bünyesinde uzman çavuş olarak göreve başladım. Halen görev yapmaktayım ve askerlik borçlanmamı da yaptım. Ne zaman emekli olabilirim? İşyerindeki hesaplamalar 2013 yılında emeklilik, 2015 yılında maaşlı emeklilik olarak gözüküyor. Ayrıca 20 yılımı tamamladığımda ayrılırsam emekli sandığından tazminatımı alabilir miyim? E. D.

Cevap: Değerli okurum, askerliğinizi 18 ay yaptığınız varsayımına göre, fiili hizmet zammınız dahil, 1 yıl 11 ay sonra (2011 sonunda) 25 yıllık hizmet süreniz doluyor. Hizmet sürenizin dolmasıyla birlikte görevden ayrılıp emekli aylığının bağlanmasını bekleyebilirsiniz. 2014 yılı sonunda da aylığa hak kazanacaksınız. Emekli ikramiyeniz, aylığa hak kazandığınız tarihte bağlanacaktır. Dolayısıyla bu tarihten önce ikramiyenizi almanız mümkün değildir.

Yazıya Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun!

Sadettin ORHAN Son Yazıları

Sadettin ORHAN Tüm Yazıları
31.7.2015
İşverenler, ilkyardımcınız var mı?
2002 yılından beri yürürlükte olan İlkyardım Yönetmeliği önceki gün yürürlükten kaldırıldı. Yerine yeni İlkyardım Yönetmeliği yayımlandı. Yeni yönetmelik, işverenler ve çalışanlar için yeni sorumluluklar getiriyor. Bunların başında ilkyardım personeli görevlendirme ve ilkyardım eğitimleri geliyor. ...
29.7.2015
Bu borçlar için son iki gün
Hatırlanacağı üzere genel seçimlerden hemen önce çıkarılan Torba Kanun’la (6645) çalışma hayatı ve sosyal güvenliğe dair pek çok düzenleme yapılmıştı. Bunlardan bazıları hayata geçti, bazılarından yararlanmak içinse vatandaşın başvurusu gerekiyor. Özellikle iki konu var ki bu haklardan yararlanmak ...
24.7.2015
Örneklerle temmuz emekli zamları
SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarına temmuz ayı zamları yansıtıldı. Zamlı maaşlar bayram öncesi hesaplara yattı. Fakat okurlarımızdan gelen sorulardan, bu konuda kafaların hayli karışık olduğu anlaşılıyor. Dolayısıyla kime ne kadar zam yapıldı, seyyanen zammı kimler aldı, kimler almadı sorularını netle...
22.7.2015
Dershanenin kıdem tazminatı faturası
Eğitim sisteminin ihtiyaçlarından ziyade siyasi hesaplarla yapılan dershane düzenlemesi nihayet Anayasa Mahkemesi’nden döndü. ‘Nihayet’ diyoruz zira Yüksek Mahkeme öğrenciler, aileler ve sektör çalışanları ile milyonlarca insanı ilgilendiren bir konuda hayli gecikmeli karar verdi. Yasayı, AYM’nin ip...
3.7.2015
Vatandaşlık öncesini borçlanamazsınız
Soru: Sadettin Bey, ben 19.10.1970 Makedonya doğumluyum. Makedonya’da 27.09.1986 sigorta başlangıcım ve 17.03.1990 tarihinde çıkışım var. 2005 yılında Türk vatandaşı oldum. Acaba Makedonya’da geçen süreleri Türkiye’de borçlanabilir miyim? Hayrettin S. Cevap: Değerli okurum, yurtdışında geçen süre...
1.7.2015
10 soruda emeklilere temmuz zammı
Seçimden hemen önce çıkarılan torba kanunla, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için temmuz ayından geçerli olmak üzere seyyanen zam verildi. Peki hangi emekli ne kadar zam alacak? Seyyanen zammın yanında rutin artış da yapılacak mı? Emeklilik sonrası çalışanların maaşlarında nasıl bir değişme olacak? Bütün ...
26.6.2015
353 vekile iki yıl şart
7 Haziran genel seçimlerinden sonra milletvekillerinin yemin etmesiyle birlikte yeni Meclis teşekkül etmiş oldu. Toplam 550 vekilden 353’ü ilk defa milletvekili olurken, 197 vekil yeniden seçildi. İlk defa vekil olanlar vekilliğin özlük haklarıyla da ilk defa tanışmış olacaklar. Maaş, ödenek, yolluk...